Vanwege Sebald - 12 juli 2018

En inmiddels is er weer wat tijd verstreken.

Het project Vanwege Sebald vordert zonder te weten wanneer en waar en hoe het zal eindigen.

Er zijn in de afgelopen maanden weer enkele schilderijen, tekeningen en aquarellen in het kader van “Vanwege Sebald” voltooid: Enkele afbeeldingen vind u hieronder en het volledige overzicht vind u onder het sub-menu Werk van deze site: Schilderijen (vanaf 2000) en Tekeningen en aquarellen (vanaf 2000).

Benaderingen van tropische vulkanen - Vanwege Sebald, 2018 Een herinnerde steen, een verplaatste berg - Vanwege Sebald, 2018 De zuigkracht van de leegte - Vanwege Sebald, 2017 Grand hotel Rockes Noire - Vanwege sebald, 2017 Het terugwijkend bos - Vanwege Sebald, 2017 Zoals een rog zweeft in de diepte - Vanwege Sebald, 2017

Opnieuw is het resultaat divers. Dat heeft te maken met hoe ik mijn onderwerpen uit het werk van de schrijver selecteer en daarna uitwerk.

Daarover het volgende:

In het werk van Sebald treft men een grote diversiteit in zijn manier van waarnemen en overdenken aan: soms beschrijft hij nauwkeurig wat hij tijdens wandelingen in de natuur of in dorpjes en steden aantreft, een andere keer verliest hij zich in vaak verrassende vergelijkingen dan wel in even verrassende herinneringen, verbonden aan datgene dat wordt waargenomen.

Een citaat uit “De ringen van Saturnus”:

"Eigenlijk weet je, als je door de voor bezoekers opengestelde zalen van Sommerleyton loopt, soms niet precies of je je op een landgoed in Suffolk bevindt of op een heel afgelegen, als het ware extraterritoriale plek, aan de kust van de Noordelijke IJszee of in het hart van het zwarte continent. Ook in welk decennium of in welke eeuw je bent valt niet zonder meer te zeggen, want vele perioden liggen hier over elkaar heen en blijven naast elkaar bestaan”

Is het deze diepte-peiling in één ervaring die mij zo aantrekt? Zeker, want ook ik voel me in de loop der jaren steeds minder verplicht een soort eenduidigheid te volgen. Zowel qua onderwerp als wel de manier van uitwerken daarvan voel ik me niet gebonden door een vooraf bepaalde weg. En, waar bij Sebald in één waarneming de tijd zowel als de plaats als het ware door elkaar tuimelen, leidt dat bij mij tot een warm makend gevoel van verwantschap.
Zoals in het taoÏsme het pad (de weg) het leven zelf is zonder te bepalen of dat bepaald is waarheen. (Zo kort en treffend omschreven door René Ransdorp: “De weg ontstaat door te gaan”.)

In en voorbij Bremerhaven - Vanwege Sebald, 2018 Echter, wat ik hiervoor omschreef is zeker niet de enige factor in het werk van Sebald die me tot werken aanzet: Bijvoorbeeld in het gedicht: “In de doorwaakte nacht….” (uit de bundel “Over het land en het water” wordt een beeld geschetst van een wat angstig ontwaken in een hotel in Bremerhaven waarna de gedachten als het ware omhoog en weg-wervelen, de rivier de Weser volgend, terwijl beelden uit de werkelijkheid en uit de geschiedenis opdoemen en wegschieten. Hier was het me niet anders mogelijk een schilderij te maken dat een poging doet nogal letterlijk de beelden, dus de rivier, te volgen. Het langwerpige smalle en hoge werk draagt de titel: “In en voorbij Bremerhaven” en lijkt, veel meer dan ander op Sebalds geschriften geënt werk, meer illustratief, verhalend. Dit in tegenstelling tot werk dat is ontstaan vanuit één al dan niet landschappelijke waarneming, zoals onder meer in het schilderij “Zuigkracht van de Leegte” (2016).

 

Een keuze uit mijn werk Vanwege Sebald wordt voor het eerst samenhangend getoond op de groepsexpositie “GOUD ONDER HET IJS” in de expositieruimte van Arti et Amicitiae, Rokin 112, Amsterdam van 28 juli t/m 25 augustus 2018.

Vanwege Sebald - Herfst 2016

Omstreeks de eeuwwisseling las ik voor het eerst werk van W.G.Sebald. Ik raakte al snel geboeid en na het lezen van al zijn werk was ik zelfs gefascineerd. Het herlezen van zijn werk zette me aan tot werken en verwerken.

Veel eerder, in de 70er en 80er jaren, had ik een gelijke drang bij en na het lezen van het werk van Franz Kafka en van Witold Gombrowicz. Het leidde tot het produceren van grafisch werk, tekeningen en schilderijen. Ook verscheen een bibliofiele uitgave met tekstfragmenten uit gedichten van de Amerikaanse dichter Wallace Stevens. Deze schrijvers hebben mede mijn denken en daardoor mijn wijze van werken gevormd.

Daarna volgden jaren waarin vrijwel uitsluitend landschappelijke indrukken het onderwerp vormden. Deze kreeg ik op reizen door Australië, Mongolië en China, maar ook in Zeeuws Vlaanderen, waar ik tot 2008 een onderkomen had.

Nu, in 2016, is het opnieuw literatuur. In het werk van de Duitse schrijver W.G.Sebald (1944-2001) vind ik veel dat mij aan het werk weet te zetten. In zijn wijze van waarnemen - soms tijdens kortere of langere wandelingen - roept hij vaak associaties op die betrekking hebben op geschiedenis, op klimatologische zowel als geologische omstandigheden. Er wordt mij daarin zoveel aangereikt dat werken onvermijdelijk wordt.

Het mag duidelijk zijn. Voor wie mijn werk in dit opzicht enigszins kent: ik voel me opnieuw verwant en gestimuleerd. Ik hoop er lang en in verschillende technieken aan te werken, alles onder de noemer Vanwege Sebald. U zult geen letterlijke illustraties van mij verwachten, Sebald levert me vertrekpunten en impulsen. Voor wat dit betreft is er geen verandering in mijn benadering. Zoals ik in de laatste jaren waarin veel gereisd werd steeds waargenomen landschappen als aanzet tot mijn werk opvatte, zo is dat nu met het werk van Sebald het geval: ik reis als het ware door wat hij geschreven heeft en vind daar het materiaal voor dat me inspireert.

Van harte hoop ik dat u me ook in dit avontuur wilt volgen.

Hans Landsaat

 

December 2016 - Vanwege Sebald

De ringen van Saturnus: een Engelse pelgrimage

De zuigkracht van de leegte, aquarel 2016 De loochening van de tijd, aquarel 2016 Flaubert en het zand, aquarel 2016 Verplaatsing van de nacht over de wereld, aquarel 2016 Op het strand bij Lowestoft, aquarel 2016

November 2016 - Vanwege Sebald

De ringen van Saturnus: een Engelse pelgrimage

Janine Dakyns' Flaubert, 2016 Zuigkracht van de leegte, 2016 In Lowestoft, 2016

Januari 2017 - Vanwege Sebald

Op de grens van ..., 2017 Loochening van de tijd, 2017